Γράφει ο Νίκος Γκάτσιος

Σε μια εποχή που οι άνθρωποι της τέχνης καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στο όραμα και την καθημερινότητα, η Βίβιαν Στουρνάρα αποτελεί ένα
χαρακτηριστικό παράδειγμα δημιουργικής σύνθεσης: φιλόλογος, ηθοποιός, παιδαγωγός και ταυτόχρονα ενεργή εθελόντρια. Με σπουδές στη Φιλολογία και
τις Θεατρικές Σπουδές, συμμετοχή σε θεατρικές ομάδες με ξεχωριστή ταυτότητα και εμπειρία σε παραστάσεις με έντονο συναισθηματικό και κοινωνικό
αποτύπωμα, η Βίβιαν Στουρνάρα καταφέρνει να ενώνει την εκπαίδευση με την έκφραση, τη γνώση με τη σκηνή. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μας μιλά με ειλικρίνεια και ευαισθησία για την πορεία της στο θέατρο, τη σχέση της με τους μαθητές, τον ρόλο της τέχνης στη ζωή της αλλά και τα όνειρά της για το μέλλον. Μια συζήτηση γεμάτη σκέψη, πάθος και ουσία — όπως και η ίδια. Απόψε την καλωσορίζουμε και τη συναντάμε σε μια κουβέντα αληθινή, για το θέατρο, την εκπαίδευση, τις δυσκολίες, τα όνειρα και τις αξίες που την καθοδηγούν.

Καλησπέρα Βίβιαν, είναι χαρά μας που είσαι εδώ μαζί μας.

1. Βίβιαν, πες μας λίγα λόγια για τις παραστάσεις που έχεις συμμετάσχει τα τελευταία χρόνια. Ποιες από αυτές ξεχωρίζεις και γιατί;

Η χαρά είναι όλη δική μου και η πρόταση για την πραγματοποίηση αυτής της συνέντευξης που έγινε τόσο αυθόρμητα και ωραία με τιμά ιδιαίτερα. Από το 2014 που συμμετέχω σε παραστάσεις ως ερασιτέχνης ηθοποιός θα μπορούσα να πω πως κάθε μια είχε την ιδιαιτερότητα και την ταυτότητά της. Η κάθε μια εύρισκε και ένα διαφορετικό κομμάτι του εαυτού μου να ακουμπήσει. Αν, όμως, πρέπει να ξεχωρίσω κάποια αυτή είναι η «Στάχτη στο μελτέμι της Ιωνίας γης». Πρόκειται για μια παράσταση που ανέβηκε το 2022 για τα 100 χρόνια από την καταστροφή της Σμύρνης και προέκυψε από μια θεατρική διασκευή του βιβλίου «Από τη Σμύρνη στο Αϊβαλί» της Στέλλας Φραντζή που έκανε ο Στέλιος Καλαθάς.

2. Στο «Τρελοί από Χαρά» (διασκευή των «Ηλίθιων» του Νιλ Σάιμον) υποδύθηκες έναν ιδιαίτερο ρόλο. Πώς προετοιμάστηκες για αυτόν και τι σου άφησε;

Η ιδιαιτερότητα του ρόλου έγκειται στο ότι από γραφής προοριζόταν για να παιχτεί από άντρα. Αυτό από μόνο του είναι μια πρόκληση. Με την καθοδήγηση, όμως, του έμπειρου σκηνοθετικού ματιού του Στέλιου Καλαθά, ο οποίος επιμελήθηκε και την διασκευή του έργου όλα έγιναν τόσο ομαλά. Από την κίνηση και το λόγο μέχρι το ενδυματολογικό κομμάτι που αφορά την Βοσκοπούλα Άρνι Σνέτσκυ ο Στέλιος ήταν λειτουργικά και προστατευτικά παρών, δίνοντας μια κατεύθυνση με σαφή άξονα, αλλά και την ελευθερία να μπορέσω κι εγώ ως ηθοποιός να αυτοσχεδιάσω και να δημιουργήσω βάζοντας την προσωπική μου σφραγίδα στην ερμηνεία του ρόλου.

3. Τι ήταν αυτό που σε συγκίνησε στο «Στάχτη στο μελτέμι της Ιωνίας γης»; Πώς ήταν η συνεργασία σου με τον Στέλιο Καλαθά;

Η συγκεκριμένη παράσταση νομίζω πως θα παραμείνει για πάντα στην καρδιά μου. Ένιωσα ήδη από τη μέρα που κάναμε τη φωτογράφιση πως αυτή η παράσταση «είχε άστρο» και βγήκα αληθινή, αν κρίνω από τα λεγόμενα όσων μας τίμησαν με την παρουσία τους στις παραστάσεις μας. Ο λόγος που αυτή η παράσταση θα έχει αυτή την ξεχωριστή θέση μέσα μου είναι διότι, πέρα από την προσωπική μου σύνδεση, καθώς από την μεριά της μητέρας μου οι παππούδες μου είναι Πόντιοι πρόσφυγες εκ Ρωσίας, θεωρώ ότι ήταν ένας φόρος τιμής σε όλες τις ξεριζωμένες ψυχές κάθε εποχής που αναγκάστηκαν χωρίς την θέλησή τους να εγκαταλείψουν τη ζωή τους λόγω της βιαιότητας ενός πολέμου. Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η παράσταση που παίξαμε στο ιστορικό δημοτικό θέατρο του Πειραιά, στα θεωρεία του οποίου είχαν φιλοξενηθεί οι πρόσφυγες που κατέφθασαν στον Πειραιά μετά τη μικρασιατική καταστροφή.

4. Έχεις δουλέψει σε έργα με διαφορετικά ύφη και εποχές. Τι σε ελκύει περισσότερο: το σύγχρονο θέατρο ή τα κλασικά έργα;

Πιστεύω πως η κάθε εποχή και οι δημιουργοί της έχουν την σημασία και την ιδιαιτερότητά τους. Άλλωστε οι καλλιτέχνες είναι οι παλμογράφοι της κάθε
κοινωνίας. Ωστόσο, το κλασικό έχει μια γοητεία διαχρονική που ξεπερνά κάθε εποχή ξεχωριστά διότι αποτελεί πανανθρώπινο βίωμα. Έχει, δηλαδή, ας μου
επιτραπεί ο χαρακτηρισμός μια διαχρονική συγχρονία. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο που μελετώνται παγκόσμια ο Αισχύλος, ο Ευριπίδης, ο Σοφοκλής, ο
Αριστοφάνης, ο Σαίξπηρ, ο Μολιέρος, ο Γκολντόνι, ο Τολστόι, ο Τσέχωφ, ο Ντοστογιέφσκι, ο Τ. Ουίλιαμς και τόσοι άλλοι. Μελετώνται ακόμα, διότι όχι μόνο όπως προανέφερα έθιξαν θέματα και καταστάσεις που απασχολούν τόσο βαθιά την ανθρώπινη φύση, αλλά αποτέλεσαν τομή λόγω του τρόπου με τον οποίο το έκαναν αυτό. Δύσκολα, λοιπόν, ξεφεύγεις από αυτούς. Πάντα θα είναι οδηγός και σημείο αναφοράς σου. Γι αυτό άλλωστε έγιναν και κλασικοί.

5. Θεωρείς ότι το θέατρο μπορεί να είναι και μια μορφή θεραπείας – για τον ηθοποιό αλλά και για το κοινό;

Πέρα από την σπουδαία προσφορά του θεάτρου μέσω της δραματοθεραπείας στην επιστήμη της ψυχολογίας και της ψυχιατρικής, το θέατρο προσφέρει πολλά ως ανανεωτής, αλλά και καθρέφτης των κακώς κειμένων μιας κοινωνίας. Το πιο σπουδαίο που προσφέρει το θέατρο κατά τη γνώμη μου είναι το
«μαζί». Αυτό το τόσο θεραπευτικό «μαζί» που στην εποχή μας το έχουμε λίγο έως πολύ ξεχάσει, διότι έχουμε την πλάνη ότι είμαστε τόσο ισχυροί και αυτάρκεις μας το θυμίζει το θέατρο. Το θέατρο ως μια ολιστική τέχνη που συμπεριλαμβάνει τον χορό, τη μουσική, τη ζωγραφική κλπ Μια παράσταση για να δημιουργηθεί και να ανέβει χρειάζεται τη συνεργασία διάφορων συντελεστών. Εκτός από την σύνδεση μεταξύ των συντελεστών μαγική είναι και η σύνδεση με το κοινό, αυτό που λέμε το ενδιάμεσο κείμενο. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το ότι έχουν χυθεί τόνοι μελανιού για αυτό που ονομάζουμε «κάθαρση», η οποία οδηγεί στη λύτρωση από τα όσα σε βαραίνουν. Μέσω, δηλαδή, των παθημάτων των ηρώων και της λύσης τους ο θεατής είτε αναγνωρίζει στοιχεία του εαυτού του, είτε ικανοποιείται για το τέλος του έργου ύστερα από το ψυχολογικό roller coaster που έχει βιώσει κατά τη διάρκεια της παράστασης. Πρόκειται, δηλαδή, για μια ψυχολογική διεργασία που καταλήγει σε μια ευχάριστη ανακούφιση.

6. Έχεις σπουδάσει τόσο Φιλολογία όσο και Θεατρικές Σπουδές. Πώς συνδυάζονται αυτοί οι δύο κόσμοι στην καθημερινότητά σου;

Και τα δύο αντικείμενα είναι απαιτητικά και ενεργοβόρα. Θεωρώ πως αυτό που με κινητοποιεί είναι και με βοηθάει να ανταπεξέλθω είναι η αγάπη μου και για τα δύο. Βέβαια, δεν είναι τόσο μακριά όσο φαντάζεται κανείς. Έχουν ένα μεγάλο και σπουδαίο κοινό πεδίο, το αρχαίο θέατρο. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως για να είναι αποτελεσματική και ευχάριστη η διδασκαλία των μαθημάτων όπως η «Ελένη» του Ευριπίδη και η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή πρέπει ο φιλόλογος να εντάξει θεατρικές τεχνικές, ώστε να αντιληφθούν τα παιδιά ότι πρόκειται για κείμενα που προορίζονται για να παρασταθούν επί σκηνής. Αυτό σε καμία περίπτωση δε μειώνει την λογοτεχνική τους αξία. Το αντίθετο θα έλεγα…

7. Ποιο από τα σεμινάρια ή τις επιμορφώσεις που έχεις παρακολουθήσει θεωρείς ότι σου άλλαξε τρόπο σκέψης;

Θα έλεγα ότι από όλα κάτι αποκόμισα, γι αυτό και έχω παρακολουθήσει αρκετά και θα συνεχίσω για να μπορώ να παρακολουθώ τις εξελίξεις των επιστημονικών αντικειμένων μου και να γίνομαι καλύτερη.

8. Τι σε ώθησε να συνεχίσεις μεταπτυχιακές σπουδές και σε ποιο τομέα σκοπεύεις να εστιάσεις;

Οι δύο μου ιδιότητες όπως προανέφερα συγκλίνουν στο αρχαίο θέατρο. Γι’ αυτό και η ειδίκευση που επέλεξα στο μεταπτυχιακό μου είναι η διδακτική του
θεάτρου. Αυτός είναι, λοιπόν, ο επιστημονικός τομέας στον οποίο θέλω να εστιάσω και να εμπλουτίσω τις γνώσεις μου.

9. Από το 2015 διδάσκεις φιλολογικά μαθήματα. Πόσο διαφορετικό είναι να μοιράζεσαι τη γνώση από το να ερμηνεύεις έναν ρόλο;

Η διδασκαλία όπως και το θέατρο θέλουν μεράκι, αγάπη και πλήρη αφοσίωση. Εκτός όμως από αυτά, όπως ο εκπαιδευτικός καλείται να ψάξει και να γνωρίσει την ιδιαίτερη προσωπικότητα του μαθητή του και κατ’ επέκταση τις επιθυμίες και τις ανάγκες που προκύπτουν από αυτή, έτσι και ο ηθοποιός πρέπει να αφουγκραστεί πλήρως την προσωπικότητα που πρόκειται να ενσαρκώσει.

10. Ποιες δημιουργικές ή θεατρικές τεχνικές φέρνεις στην τάξη σου για να εμπνεύσεις τους μαθητές;

Υπάρχουν πάρα πολλές θεατρικές τεχνικές που μπορούν να «ζωντανέψουν» το μάθημα και να το κάνουν ευχάριστο και αποτελεσματικό. Έχω παρατηρήσει ότι αρέσει στα παιδιά να μπαίνει ο δάσκαλος σε ρόλο. Μέσω αυτής της τεχνικής ο δάσκαλός κάνει το μάθημα είτε υποδυόμενος έναν ρόλο από το προς διδασκαλία έργο-κείμενο, είτε γίνεται έναν αφηγητής που συντονίζει την όλη διαδικασία. Επιπλέον, έχω παρατηρήσει ότι εκφράζονται με μεγαλύτερη άνεση όταν τους δίνεται η δυνατότητα να μιλήσουν μέσα από ένα ρόλο. Για παράδειγμα, στην «Αντιγόνη» μια αποτελεσματική τεχνική κατά τη γνώμη μου είναι η αντικατάσταση ρόλου. Μέσω αυτής της τεχνικής αφενός δίνεις βήμα στους μαθητές να εκφράσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους μιλώντας λόγου χάρη ως Ισμήνη ή ως Κρέοντας και αφετέρου αντιλαμβάνεσαι τι έχουν αντιληφθεί από τη διδασκαλία αυτού του έργου. Όλη αυτή η διαδικασία καλλιεργεί κάτι πολύ σπουδαίο στα παιδιά, την κριτική σκέψη και τη δημιουργικότητα δεξιότητες που είναι απαραίτητες για το υπόλοιπο της ζωής τους.

11. Βλέπεις τον εαυτό σου να συνεχίζει ταυτόχρονα και στον χώρο της εκπαίδευσης και του θεάτρου ή κάποια στιγμή θα επικεντρωθείς αποκλειστικά σε ένα από τα δύο;

Ιδανικά θα ήθελα να μπορώ να τα συνδυάζω, όπως κάνω μέχρι στιγμής. Όμως, αυτό δεν ξέρω κατά πόσο είναι εφικτό καθώς περνούν τα χρόνια και θα με
εγκαταλείπει σιγά σιγά η αντοχή μου.

12. Πότε ένιωσες πρώτη φορά ότι θέλεις να ασχοληθείς με το θέατρο;

Από πολύ μικρή ως παιδάκι ήμουν εξωστρεφής και εκφραστική. Οπότε δεν κατάλαβα πότε ακριβώς έγινε όλο αυτό. Μάλλον γιατί υπήρχε μέσα μου εκ
γενετής. Απλώς όσο μεγάλωνα βρήκα τον τρόπο να το διαχειριστώ να το καλλιεργήσω και να το εξελίξω.

13. Ποιοι καλλιτέχνες ή δάσκαλοι σε έχουν επηρεάσει βαθιά στη διαδρομή σου;

Όλοι οι δάσκαλοι που είχα θεωρώ ότι είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα με διαμόρφωσαν και με επηρέασαν. Ήδη από την πρώτη δημοτικού η δασκάλα μου,
η κυρία Ελένη Γιαννατσούλια μου έδωσε την ευκαιρία να παίξω τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε ένα θεατρικό («Δυό ναζί στην κόλαση μαζί»)που κάναμε
για την σχολική γιορτή της 28 ης Οκτωβρίου, κάτι μου «έγραψε» μέσα μου και μου άνοιξε νέους δρόμους και ορίζοντες. Ακόμη, ξεχωρίζω όμως δύο φράσεις που υποστήριζε όχι μόνο στη θεωρία, αλλά και στην πράξη ο σκηνοθέτης με τον οποίο συνεργάστηκα στην προηγούμενη ερασιτεχνική ομάδα που ήμουν, ο Νίκος Αξιώτης. Αυτές ήταν: «Ναι στη σοβαρότητα, όχι στη σοβαροφάνεια» και «Το μυαλό είναι σαν το αλεξίπτωτο, λειτουργεί καλύτερα όταν είναι ανοιχτό».

14. Πώς διαχειρίζεσαι την κούραση ή τις δυσκολίες όταν έχεις να ανταποκριθείς σε πολλαπλούς ρόλους – ηθοποιός, δασκάλα, φιλόλογος;

Και οι δύο μου ιδιότητες είναι αρκετά απαιτητικές. Ωστόσο, η όποια κούραση προκύπτει (και δεν θα το κρύψω, είναι αρκετή) ξεπερνιέται με την αγάπη για την κάθε μια ξεχωριστά.

15. Τι σημαίνει για σένα η έννοια της  συναισθηματικής διαλεκτικής  με την οποία δουλεύεις στη θεατρική ομάδα «+αίσθημα»;

Σε μεγάλο βαθμό τις διαπροσωπικές μας σχέσεις θεωρώ πως τις διαμορφώνουν και τις καθορίζουν τα συναισθήματά μας. Επομένως, είναι πολύ βασικό για την ποιότητα της καθημερινότητάς μας να τα ελέγχουμε, να τα αποδεχόμαστε και να προσπαθούμε να αφουγκραζόμαστε και τα συναισθήματα των άλλων. Ο Στέλιος, λοιπόν, δουλεύει με τις ομάδες του χρησιμοποιώντας διάφορες ασκήσεις και τεχνικές που βοηθούν στην αναγνώριση, τον έλεγχο και τη διαχείριση των συναισθημάτων. Η συναισθηματική διαλεκτική αποτελεί, δηλαδή, μια μέθοδο αυτοβελτίωσης και ανάπτυξης της συναισθηματικής νοημοσύνης. Ο Στέλιος, όμως, στο πολυχώρο που διατηρεί στο Μοναστηράκι δεν «φιλοξενεί» μόνο τις δικές του ομάδες. Στον πολυχώρο αυτό λαμβάνουν χώρα και διάφορα σεμινάρια από ανθρώπους του θεάτρου, ηθοποιούς, σκηνοθέτες και συγγραφείς. Προσωπικά, επέλεξα να παρακολουθήσω από το 2023 το πολύ ενδιαφέρον σεμινάριο της Έφης Ρευματά. Στο πλαίσιο αυτού του σεμιναρίου έχουμε ανεβάσει τις παρακάτω παραστάσεις: «Η αρχαία τραγωδία σαν παραμύθι» (2023), η οποία προέκυψε από την διασκευή του μύθου της οικογένειας των Ατρειδών που έκανε η ‘Εφη σε μορφή παραμυθιού, «Ερωτικά όνειρα» (2024), μια παράσταση για τον έρωτα μέσα από τα λόγια σπουδαίων συγγραφέων όπως ο Μολιέρος, ο Στρίντμπεργκ, ο Τσέχωφ, ο Ντοστογιέφσκι, ο Γκολντόνι και η Σάρα Κέιν, και «Ο Βυσσινόκηπος» (2025) του Άντων Τσέχωφ σε μια σύνθεση-δημιουργία της Έφης. Σε αυτή την στενή συνεργασία που είχαμε με την Έφη αυτά τα τρία χρόνια με κέρδισε ήδη από την πρώτη χρονιά ο απόλυτος επαγγελματισμός και η αφοσίωση που έδειξε η Έφη στην τέχνη του θεάτρου που υπηρετεί με τόση αγάπη

16. Συμμετέχεις στην «Ethelon» και έχεις αναλάβει και γραμματειακή υποστήριξη σε συνέδρια. Τι ρόλο παίζει για σένα ο εθελοντισμός στη ζωή
σου;

Πέρα από την πολιτική βούληση που πρέπει να υπάρχει για την πρόοδο και την εξέλιξη μιας κοινωνίας οφείλουμε κι εμείς ως άτομα να χρησιμοποιήσουμε την όποια δύναμη, θέση και ικανότητες διαθέτουμε ώστε να προσφέρουμε όπως και όταν μπορούμε. Γι αυτό το λόγο όποτε μου δίνεται η ευκαιρία βοηθάω όπως μπορώ. Για παράδειγμα, την παράσταση του «Βυσσινόκηπου» την ανεβάσαμε και δύο φορές επιπλέον εθελοντικά, μία στον πολυχώρο συναίσθημα και μια δεύτερη στο θέατρο Περοκέ. Τα έσοδα αυτών των παραστάσεων πήγαν στο «Χριστοδούλειο ίδρυμα προστασίας παιδιού». Συγκεκριμένα, η παράσταση που παίξαμε στο Περοκέ ήταν υπό τη διεύθυνση της εταιρίας παραγωγής «Bright productions» του κύριου Αντώνη Λάμπρου. Η ιδέα αυτή την οποία αγκάλιασε αμέσως όλη η ομάδα ήταν ενός καινούργιου μέλους της, του Κωνσταντίνου, ο οποίος την «έτρεξε» στο διαδικαστικό κομμάτι ήδη από την πρώτη εθελοντική παράσταση με πολύ αγάπη.

17. Πιστεύεις ότι ο εθελοντισμός μπορεί να συνδέεται ουσιαστικά με την τέχνη;

Το πιστεύω ακράδαντα αυτό. Η τέχνη είναι προσφορά του εαυτού μας. Μέσω της προσωπικότητας, των έργων και των ιδεών που καταθέτει ο καθένας μας
στην τέχνη βοηθάει στην ουσιαστική πρόοδο της κοινωνίας μας όχι με πολύκροτες χειρονομίες, αλλά μέσω των ουσιαστικών διαπροσωπικών σχέσεων
και της ένωσης που προσφέρει η επαφή με την τέχνη γενικότερα. Το «μαζί» που ασπάζονται και έχουν ως βάση τους και το θέατρο και ο εθελοντισμός έχει, ας μου επιτραπεί ο χαρακτηρισμός, τιτανομέγιστη δύναμη.

18. Υπάρχει κάποιος ρόλος ή θεατρικό έργο που ονειρεύεσαι να ανεβάσεις ή να συμμετάσχεις;

Αρκετοί είναι οι ρόλοι που με εξιτάρουν και θα ήθελα πολύ να τους ερμηνεύσω. Είναι αιώνια σύμβολα και όσο και να τους επεξεργάζεσαι και να τους δουλεύεις πάντα κάτι έχουν να σου προσφέρουν. Είναι ανεξάντλητοι. Αντιγόνη, Ηλέκτρα, Λαουρένθια (Φουέντε Οβεχούνα) κλπ.

19. Θα σε ενδιέφερε κάποια στιγμή να σκηνοθετήσεις ή να γράψεις ένα δικό σου θεατρικό έργο;

Αν και απολαμβάνω περισσότερο να βρίσκομαι on stage δεν θα απέκλεια το ενδεχόμενο να σκηνοθετήσω ένα έργο που θα είχε να πει κάτι πρώτα απ’ όλα σε μένα την ίδια δημιουργώντας μου ένα όραμα για να μπορέσω να το περάσω και να το μοιραστώ με τον υπόλοιπο θίασο και τους συντελεστές. Όσο για την συγγραφή, νομίζω πως δεν μου ταιριάζει ιδιαίτερα.

20. Πώς φαντάζεσαι τον εαυτό σου σε δέκα χρόνια; Πού θα ήθελες να βρίσκεσαι – στη σκηνή, στην τάξη ή κάπου αλλού;

Με φαντάζομαι σε κάποια σκηνή με μια ωραία παρέα ανθρώπων με κοινό στόχο που προκύπτει από την αγάπη μας για το θέατρο

Σε ευχαριστώ πάρα πολύ Βίβιαν γι αυτή την υπέροχη συνέντευξη. Σου εύχομαι πάντα επιτυχίες σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο.