Γράφει ο Νίκος Γκάτσιος

Το συγκινητικό μυθιστόρημα του Γιάννη Τσόγκα «Το χώμα της γλάστρας», από τις Εκδόσεις Κυβέρτι, καταγράφει την ιστορία ενός παιδιού πρόσφυγα από την Αρτάκη μέχρι την Κατοχή, υφαίνοντας με λογοτεχνική μαεστρία τα νήματα της προσφυγιάς, της μνήμης και της αντίστασης.

Μέσα από τις σελίδες του νέου του μυθιστορήματος «Το Χώμα της Γλάστρας», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Κυβέρτι, ο Γιάννης Τσόγκας σκιαγραφεί με ευαισθησία και στοχαστικότητα μια ολόκληρη εποχή: από τον ξεριζωμό της Μικρασίας έως την Κατοχή και την ελπίδα της Αντίστασης.

Ένα βιβλίο-ύμνος στη μνήμη, την αξιοπρέπεια και την ανθρώπινη αντοχή.

 Ο Φωτάκης: Το παιδί που μεγάλωσε μέσα στη φωτιά της Ιστορίας

Ο ήρωας του Τσόγκα, ο Φωτάκης, ξεκινά τη διαδρομή του ως παιδί μόλις έντεκα ετών, ορφανός και εκπατρισμένος. Η αναχώρησή του για την Πόλη, φορτωμένος με τα “τριανταφυλλένια μαντηλάκια” της μητρικής απώλειας, αποτελεί μόνο την αρχή ενός ταξιδιού που καθρεφτίζει την εμπειρία χιλιάδων προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής.

Επιστρέφει στην Αρτάκη ώριμος, με δεξιοτεχνία στη ραπτική και στο μαντολίνο, μα ο ερχομός του συμπίπτει με τον βίαιο ξεριζωμό – κι ένα νέο κεφάλαιο ξεκινά.

 Ο καημός της επιστροφής και το άπιαστο όνειρο του “σπιτιού”

Σε συγκινητικές αποχρώσεις, ο συγγραφέας ζωντανεύει τη βαθιά λαχτάρα της επιστροφής. Οι πρόσφυγες δεν ονειρεύονται μόνο μια καλύτερη ζωή – ονειρεύονται να βρουν όλα όπως τα άφησαν. Μα τα σπίτια χάθηκαν, οι αυλόπορτες έμειναν κλειστές και η νέα πατρίδα τούς καλωσορίζει με φτώχεια, καχυποψία και σύντομα με πόλεμο.

 Από την επιβίωση στην Αντίσταση: Όταν η Ιστορία γίνεται συλλογική ταυτότητα

Ο συγγραφέας δεν περιορίζεται σε μια συναισθηματική αφήγηση προσφυγικής ζωής. Αντίθετα, οδηγεί την ιστορία στην καρδιά της Εθνικής Αντίστασης, καταγράφοντας πώς εκείνοι που βίωσαν τη βία του ξεριζωμού, είπαν ξανά ναι στη ζωή. Οι απόγονοί τους, “σαν χελιδόνια”, κελάηδησαν τις νότες της ελπίδας και του αγώνα.

 Ένα λογοτεχνικό έργο που ριζώνει βαθιά στο συλλογικό μας παρελθόν

Το «Χώμα της Γλάστρας» δεν είναι απλώς μυθιστόρημα εποχής. Είναι μια σπονδή στη μνήμη των προσφύγων, ένα λογοτεχνικό εργαλείο ενσυναίσθησης και ταυτόχρονα ένα κάλεσμα να δούμε τη σύγχρονη ιστορία όχι ως κάτι μακρινό, αλλά ως χώμα που κρατά ακόμα τη ζέστη των ποδιών μας.

Γιατί να το διαβάσετε:

• Συναντά λογοτεχνικά την προσφυγιά, την Κατοχή και την Αντίσταση

• Έχει ποιοτικό και στοχαστικό ύφος, ιδανικό για αναγνώστες της ιστορικής πεζογραφίας

• Διατηρεί ποιητική γλώσσα χωρίς να χάνει την αφήγηση

• Εμπνέει διάλογο για τη συλλογική μνήμη και την εθνική ταυτότητα