Γράφει ο Νίκος Γκάτσιος

Ο Κυριάκος Σφέτσας, ένας από τους πλέον πολυσχιδείς και δημιουργικούς Έλληνες συνθέτες, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 80 ετών, αφήνοντας πίσω του ένα πλούσιο και πολυδιάστατο καλλιτεχνικό αποτύπωμα.

Με μια πορεία που εκτείνεται σε περισσότερες από πέντε δεκαετίες, ο Σφέτσας υπηρέτησε με συνέπεια και τόλμη διαφορετικά μουσικά ιδιώματα – από τη συμφωνική και τη μουσική δωματίου μέχρι την ηλεκτρονική, την jazz και τη fusion.

Τα πρώτα χρόνια και η μουσική παιδεία

Ο Κυριάκος Σφέτσας γεννήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 1945 στην Αμφιλοχία και μεγάλωσε στη Λευκάδα, όπου ήρθε σε επαφή με τη μουσική από πολύ μικρή ηλικία.

Τα πρώτα του βήματα έγιναν στη Φιλαρμονική Εταιρεία Λευκάδας και στο Εθνικό Ωδείο της πόλης, ενώ στη συνέχεια συνέχισε τις σπουδές του στην Αθήνα, στο Εθνικό Ωδείο, με δασκάλους σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής μουσικής.

Ιδιαίτερη στιγμή της νεανικής του πορείας αποτέλεσε η συμμετοχή του, το 1964, ως πιανίστας στην τελευταία εμφάνιση της Μαρία Κάλλας στην Ελλάδα.

Η καλλιτεχνική ωρίμανση στο Παρίσι

Μετά τα γεγονότα του 1967, εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου συνέχισε τις σπουδές του ως υπότροφος της γαλλικής κυβέρνησης. Εκεί μαθήτευσε δίπλα στον Max Deutsch, ενώ επηρεάστηκε και από κορυφαίες μορφές της σύγχρονης μουσικής όπως οι Ιάννης Ξενάκης, Luigi Nono και Henri Dutilleux.

Η πρώτη δημόσια παρουσίαση έργου του στο Παρίσι, λίγο μετά τον Μάη του ’68, έτυχε θερμής υποδοχής, ανοίγοντας τον δρόμο για διεθνείς συνεργασίες και παραγγελίες.

Τα έργα του παρουσιάστηκαν σε σημαντικά φεστιβάλ σύγχρονης μουσικής, όπως της Royan, της Reims και του Bordeaux, ενώ συνεργάστηκε στενά με καλλιτεχνικούς οργανισμούς και ομάδες σύγχρονου χορού.

Μουσική για τον κινηματογράφο και συνεργασίες

Από τη δεκαετία του ’80 και μετά, ο Κυριάκος Σφέτσας στράφηκε και προς τον κινηματογράφο, υπογράφοντας μουσική για σημαντικές ελληνικές ταινίες.

Ξεχωρίζει η δουλειά του στην ταινία Η Παραγγελιά του Παύλος Τάσιος, για την οποία τιμήθηκε με το βραβείο καλύτερης μουσικής στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Ακολούθησαν έργα όπως το Το Στίγμα, καθώς και συνεργασίες με άλλους δημιουργούς του ελληνικού κινηματογράφου.

Η επιστροφή στην Ελλάδα και η συμβολή στη δημόσια ραδιοφωνία

Με την επιστροφή του στην Ελλάδα το 1975, συνεργάστηκε με τον Μάνος Χατζιδάκις στο Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση του πολιτιστικού του χαρακτήρα.

Στη συνέχεια ανέλαβε διευθυντικές θέσεις σε μουσικά τμήματα της ΕΡΑ, ενώ διετέλεσε διευθυντής του Τρίτου Προγράμματος για περισσότερο από μια δεκαετία.

 Ένα πολυσχιδές και διεθνώς αναγνωρισμένο έργο

Το έργο του περιλαμβάνει δεκάδες συνθέσεις που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα: συμφωνική μουσική, χορωδιακά έργα, μουσική για θέατρο και μπαλέτο, ηλεκτρονική μουσική, αλλά και έργα επηρεασμένα από την jazz.

Συνθέσεις του παρουσιάστηκαν σε Ευρώπη, Αμερική και Αυστραλία, από σημαντικά μουσικά σύνολα και ορχήστρες, ενώ συνεργάστηκε με διεθνώς αναγνωρισμένους καλλιτέχνες.

Η παρακαταθήκη του

Ο Κυριάκος Σφέτσας αφήνει πίσω του μια σπουδαία καλλιτεχνική κληρονομιά, που γεφυρώνει διαφορετικά μουσικά ρεύματα και εποχές. Η συμβολή του στη σύγχρονη ελληνική μουσική δημιουργία παραμένει καθοριστική και διαχρονική.

Γιατί το έργο του παραμένει σημαντικό

• Συνδύασε διαφορετικά μουσικά είδη με μοναδικό τρόπο
• Ανέπτυξε διεθνή παρουσία και αναγνώριση
• Συνέβαλε ενεργά στον ελληνικό πολιτισμό και τη δημόσια ραδιοφωνία
• Δημιούργησε έργα με καλλιτεχνικό και ιστορικό βάθος