Η Κωνσταντίνα Δασκαλάκη γεννήθηκε στην Αθήνα και από πολύ νωρίς έδειξε την αγάπη της για τη λογοτεχνία και την τέχνη. Σπούδασε Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Manchester της Αγγλίας και ζωγραφική στην Ελεύθερη Ακαδημία των Καλών Τεχνών (Libera Accademia Di Belle Arti) στη Φλωρεντία της Ιταλίας, ενώ συνέχισε τις σπουδές της στη χαρακτική, την τέχνη των μασκών και την ιαπωνική ζωγραφική. Συνδυάζοντας τη συγγραφή με την εικαστική δημιουργία, έδωσε στη ζωή της μια πολυδιάστατη καλλιτεχνική πορεία. Το πρώτο της βιβλίο, Ο αξιολάτρευτος Λουπέν, είναι αφιερωμένο στη μνήμη του αγαπημένου της σκύλου, και αποκαλύπτει πόσο καθοριστική είναι για εκείνη η σχέση ανθρώπου και ζώου.
1. Κυρία Δασκαλάκη, θα θέλαμε να ξεκινήσουμε από τα παιδικά σας χρόνια. Τι θυμάστε πιο έντονα από τότε; Υπήρχαν στοιχεία που φανέρωναν ήδη την αγάπη σας για την γραφή και την τέχνη;
– Ήταν αμφότερες μες την καρδιά μου. Από μικρό παιδί, είχα την ανάγκη να εκφραστώ δια μέσου της ζωγραφικής, αλλά και της γραφής. Ήταν έμφυτο καθώς ήθελα να εκφράσω κάθε μου συναίσθημα, πρώτα απ’ όλα με την ζωγραφική και μετά με την γραφή. Σε αυτό βέβαια βοήθησε και το γεγονός ότι περιτριγυριζόμουνα από μια πλούσια συλλογή αξιόλογων βιβλίων, λόγω του πατέρα μου που ήταν φιλόλογος και της μητέρας μου που ζωγράφιζε ερασιτεχνικά. Η εικονογράφηση των βιβλίων, ξυπνούσε την φαντασία μου και χανόμουν μέσα στις σελίδες τους.
Όταν ήμουν παιδί, θυμάμαι, πως μόλις διαβάζαμε στο σχολείο ένα όμορφο ποίημα, επιστρέφοντας σπίτι έσπευδα να το εικονογραφήσω και το αντίστροφο. Στο σπίτι, καθώς ο πατέρας μου συχνά μελετούσε για την συγγραφή των βιβλίων του, τον βοηθούσα παίζοντας το παιχνίδι «βρες το βιβλίο». Μου ανέθετε τον ρόλο του βιβλιοθηκάριου, να του βρω το βιβλίο που έψαχνε κάθε φορά, για την έρευνα του. Σαν έπαθλο, μου απήγγειλε αποφθέγματα του βιβλίου που έβρισκα. Κρατώντας στα χέρια μου τα περίτεχνα δερματόδετα βιβλία, μου γεννήθηκε η επιθυμία να τα διασώσω από την φθορά του χρόνου, μαθαίνοντας στο μέλλον, βιβλιοδεσία και την τέχνη του καλλιτεχνικού καλύμματος. Ένα άλλο παιχνίδι που παίζαμε και με έκανε να αγαπήσω την ποίηση, ήταν το «συμπλήρωσε τον στοίχο». Η νησιώτικη καταγωγή του, επέτρεπε να δημιουργεί με ευκολία μαντινάδες και συχνά καλούμουν να συμπληρώσω τον στοίχο. Η μουσική κι ο ήχος της Κρητικής λύρας που συχνά έπαιζε, ήταν διάχυτοι στο σπίτι, συνοδεύοντας στοίχους του «Ερωτόκριτου».
2. Σπουδάσατε σε δύο χώρες, στην Αγγλία και στην Ιταλία. Πως επηρέασε η κάθε εμπειρία την προσωπική και καλλιτεχνική σας ταυτότητα;
– Οι σπουδές μου σε αυτές τις δύο αυτές χώρες, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ζωή μου. Θα έλεγε κανείς ότι αποτέλεσαν σχολείο ζωής καθώς, στην Αγγλία αγάπησα και εκτίμησα ακόμη περισσότερο την ελληνική γλώσσα και την τέχνη και την σπουδαιότητά τους σε όλο τον κόσμο. Στο πανεπιστήμιο του Manchester, κατά την διάρκεια των σπουδών μου στην φιλολογία, επιδίωκα να παρακολουθώ μαθήματα σχετικά με την τέχνη, έτσι μέσα από το μάθημα «Η Ιστορία της Τέχνης της Αρχαίας Ελλάδας και Ρώμης» ανακάλυψα τα αριστουργήματα του πολιτισμού μας, αφού σε πολλές περιπτώσεις είχα την ευκαιρία να τα μελετήσω από κοντά, καθώς το Εθνικό Μουσείο του Μάντσεστερ, που φιλοξενούσε κάποια από αυτά,
βρίσκονταν ακριβώς δίπλα από το πανεπιστήμιο. Στο Λονδίνο δε, είχα την ευκαιρία για πρώτη φορά, να θαυμάσω το μεγαλείο των γλυπτών του Παρθενώνα, που δεν είχα αυτή την χαρά στην ίδια μου την χώρα, όπου εκεί ανήκουν κι εκεί πρέπει να επιστρέψουν. Για πρώτη φορά, στην γκαλερί Whitworth, που βρίσκονταν δίπλα από το πανεπιστήμιο, είχα την ευκαιρία να θαυμάσω έργα σύγχρονων καλλιτεχνών, όπως ήταν οι αιθέριες ακουαρέλες του διάσημου William Turner. Κάθε επίσκεψη στις πόλης της, επιφύλασσε μια όμορφη ανακάλυψη, όπως για παράδειγμα στο Lake District, την περιοχή των Λιμνών, όπου είχα την χαρά να ανακαλύψω ένα από τα μέρη που έζησε και εμπνεύστηκε η εικονογράφος και συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας, Beatrix Poter. Όλα αυτά τα ερεθίσματα, με έκαναν να αγαπήσω την παιδική λογοτεχνία καθώς και την τεχνική της ακουαρέλας, επιλέγοντάς την στην μετέπειτα εικονογράφηση τόσο δικών μου βιβλίων, όσο και άλλων συγγραφέων. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών μου στην Αγγλία, το ανήσυχο πνεύμα μου με οδήγησε στην Φλωρεντία όπου εκεί, στην Scuola Giorgio La Pirra παρακολούθησα μαθήματα Ιστορίας της Τέχνης της Φλωρεντίας, καθώς και μαθήματα ιταλικής γλώσσας και λογοτεχνίας, παρακολουθώντας μαθήματα ανάλυσης της Θείας Κωμωδίας του Δάντη στην αυθεντική της διάλεκτο. Παράλληλα, έμαθα βιβλιοδεσία από καθηγητές, που με την σειρά τους γνώριζαν από τους μοναχούς της Τσερτώζα. Σύντομα γράφτηκα στην Ελεύθερη Σχολή Καλών Τεχνών (Libera Accademia Di Belle Arti) και αργότερα στην διάσημη Σχολή Χαρακτικής «Bisonte» όπου έμαθα την δύσκολη τέχνη της χαρακτικής. Η μία τέχνη οδηγούσε στην άλλη, γι’ αυτό στις πιο αξιόλογες «Bottege» συνέχισα την εκμάθηση νέων τεχνών, πάνω στην γλυπτική και στην δημιουργία μασκών με τον παραδοσιακό τρόπο, καθώς και της ζωγραφικής στο ύφασμα που ονομάζεται «Yuzen». Πως μπορούσε κανείς να μην επηρεαστεί, από τα μοναδικά αριστουργήματα που είχαν να παρουσιάσουν όλα τα μουσεία της πόλης, που και η ίδια αποτελούσε ανοιχτό μουσείο, σε κάθε της γωνιά; Αποτελώντας πόλο έλξης, συχνά φιλοξενούσε σπάνια έργα τέχνης από άλλες χώρες, που μόνον εκεί είχες την δυνατότητα να δεις. Μια τέτοια μοναδική ευκαιρία είχα βιώσει, όταν στο Palazzo Strozzi θα φιλοξενούσαν έργα του αγαπημένου μου ζωγράφου Kandinsky.
Στην Ιταλία λοιπόν, εμβάθυνα στις τεχνικές καλλιτεχνικής έκφρασης και απέκτησα μια σφαιρικότερη γνώση για την ιστορία της τέχνης. Κατάλαβα πόσο πιο πλούσιος γίνεται κανείς, όταν μαθαίνει ξένες γλώσσες και γνωρίζει άλλες κουλτούρες. Έκτοτε, αποφάσισα στην ζωή μου να ακολουθήσω το ρητό των αρχαίων μας προγόνων «γηράσκω αεί διδασκόμενος». Καθώς λοιπόν, όπως λένε «η γνώση είναι δύναμη», συνεχίζω το συναρπαστικό ταξίδι της γνώσης.
3. Επιλέξατε την φιλολογία αλλά και τις εικαστικές τέχνες. Πως συνδυάζονται αυτά τα δύο στον τρόπο που εκφράζεστε;
– Συνδυάζονται άριστα καθώς το ένα αποτελεί έμπνευση για το άλλο. Πρόσφατα έλαβα μέρος σε έκθεση για φιλανθρωπικό σκοπό υπέρ των ζώων που οργάνωσε η «Dreamteam», με την δημιουργία του βραβευμένου έργου μου με τίτλο «Άργος-από την Αρχαιότητα έως σήμερα». Μέσα από τις συναρπαστικές σελίδες της Οδύσσειας του Ομήρου, εμπνεύστηκα για την δημιουργία αυτού του έργου, που έχει σκοπό την ευαισθητοποίηση των ανθρώπων κατά της εγκατάλειψης των ζώων. Σε άλλη περίσταση, διαβάζοντας την ιστορίας μας για την Επανάσταση του 1821, εμπνεύστηκα για την δημιουργία έργου μου με τίτλο «Πτυχές Αίματος» που αποτελεί μέρος της συλλογής των «Ντρέδων της Ελευθερίας» για την ανάδειξη των Τριφύλιων Ντρέδων, αγωνιστών της Επανάστασης του 1821. Εκτός των άλλων έχω εικονογραφήσει ποιητικές συλλογές, όπως είναι τα ποιήματα Χαϊκού βραβευμένης
ποιήτριας, με τίτλο «Ατόφια Εκδοχή» των εκδόσεων Γαβριηλίδη.
4. Ποιο ρόλο έπαιξαν οι δάσκαλοί σας-οι «μαέστροι» όπως τους αποκαλείτε- στην καλλιτεχνική σας πορεία;
– Έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο, όπως άλλωστε κάθε σωστός δάσκαλος που θέλει να μεταδώσει τις γνώσεις του απλόχερα στους άλλους. Στην τέχνη δεν φτάνει μόνο το ταλέντο, αλλά και η τεχνική και η γνώση, η πείρα των πιο έμπειρων που μπορούν να σε διαφωτίσουν με τις γνώσεις και τα πειράματα που οι ίδιοι έχουν κάνει. Είχα την τύχη λοιπόν, να γνωρίσω κάποιους πολύ αξιόλογους «μαέστρους» στην Φλωρεντία, για την περαιτέρω κατάρτιση μου πάνω στην χαρακτική, την δημιουργία παραδοσιακών βενετσιάνικων μασκών, αλλά και την ιαπωνική ζωγραφική στο ύφασμα, την βιβλιοδεσία και την εικονογράφηση. Η αγάπη μου όμως για την παραμυθένια ατμόσφαιρα και την τρισδιάστατη μορφή τέχνης, με οδήγησαν στο Καλλιτεχνικό Εργαστήριο (Bottega) του διάσημου Σάρδου δημιουργού μασκών Agostino Dessi. Μέσα στον θεατρικό και παραμυθένια μαγευτικό χώρο του, έμαθα την τεχνική της δημιουργίας τρισδιάστατων έργων, με την παραδοσιακή τεχνική της δημιουργίας του έργου με πηλό, καλούπι και τέλος της ολοκλήρωσής του, με το κατάλληλο είδος χαρτιού, που ονομάζεται «Carta di Lana».
5. Τι σας ώθησε να γράψετε τον Αξιολάτρευτο Λουπέν; Ήταν μια ανάγκη εσωτερική ή περισσότερο μια τιμή στην μνήμη του αγαπημένου σας σκύλου;
– Αυτό που με ώθησε να γράψω το βιβλίο «Ο Αξιολάτρευτος Λουπέν» που εκδόθηκε από τις εκδόσεις «Λογότυπο», ήταν από την μια, η αγάπη μου για τον σκύλο μου Λουπέν και από την άλλη, η έλλειψή του καθώς και η ανάγκη να μην ξεχαστούν από την μνήμη μου οι όμορφες και σημαντικές στιγμές της ζωής μας. Η τρυφερότητά του και η απέραντη ανιδιοτελής αγάπη του, με ενέπνευσαν να γράψω τους στοίχους και την μουσική του ποιήματος με τίτλο «Λουπέν» που ερμήνευσε η τραγουδίστρια Δώρα Λοΐζου κι έπαιξε στο πιάνο ο μουσικός Ανδρέας Αρβανίτης, κατά την παρουσίαση του βιβλίου στον Ιανό.
6. Ο Λουπέν παρουσιάζεται σαν μια ιδιαίτερη προσωπικότητα. Ποια στοιχεία του χαρακτήρα του σας ενέπνευσαν περισσότερο για να τον κάνετε ήρωα βιβλίου;
– Ήταν καλόψυχος, γενναιόδωρος, υπομονετικός, ανεκτικός. Είχε το χάρισμα να καταλαβαίνει τα συναισθήματα σου και να προσπαθεί να σε χαροποιήσει με τα καμώματά του και τα παιχνίδια του. Είχε την δύναμη να σου αλλάξει την διάθεση και να σου κάνει συντροφιά σε κάθε δύσκολη στιγμή της ζωής σου. Ήταν πραγματικός φίλος με ανιδιοτελείς σκοπούς, που δεν δίσταζε να σε υπερασπιστεί μπροστά σε οποιοδήποτε κίνδυνο, αδιαφορώντας για την ζωή του. Ένας πραγματικός φύλακας-προστάτης. Με λίγα λόγια ήταν πραγματικά Αξιολάτρευτος. Η ύπαρξή τους στην ζωή μας, την κάνει πιο όμορφη, πιο ισορροπημένη, πιο ανεκτή. Μας κάνουν να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες με ψυχραιμία και υπομονή. Είναι με λίγα λόγια το «αγχολυτικό» μας.
7. Πιστεύετε ότι η σχέση ανθρώπου και ζώου μπορεί να αλλάξει την κοινωνία μας προς το καλύτερο; Αν ναι, με ποιον τρόπο;
– Ναι, το πιστεύω ακράδαντα, διότι τα ζώα, μας διδάσκουν με την συμπεριφορά τους, να γίνουμε καλύτεροι εμείς οι ίδιοι και κατά προέκταση η κοινωνία μας. Πρέπει να πάρουμε παράδειγμα από την συμπεριφορά τους, να γίνουμε υπομονετικοί, στωικοί, καρτερικοί, πιστοί, αλτρουιστές, γενναιόδωροι, ανιδιοτελείς και κοινωνικοί. Εμείς πρώτοι, πρέπει να τους δείχνουμε τον σεβασμό που τους αξίζει και να ευαισθητοποιούμε την κοινή γνώμη με τις πράξεις μας, ενημερώνοντας και δίνοντας το καλό παράδειγμα σε άλλους, μέσα από την εκπαίδευση των παιδιών, αλλά και των μεγάλων. Με δράσεις όπως αυτές της «Πανελλήνιας Φιλοζωικής και Περιβαλλοντικής Ομοσπονδίας» (Π.Φ.Π.Ο.) της οποίας έχω την χαρά να είμαι επίτιμο μέλος.
8. Στην λογοτεχνία αγαπάτε τα μυθιστορήματα. Τι είναι αυτό που σας γοητεύει περισσότερο σε αυτά;
– Κάθε είδος έχει την χάρη και το ενδιαφέρον του, καθώς και κάθε βιβλίο έχει να μας πει κάτι, ειδικά όταν είναι καλογραμμένο, με όμορφη αμερόληπτη αφήγηση και χωρίς ακραίες και απόλυτες θέσεις, με ακούραστη γραφή που σου χαρίζει θετικά νοήματα για την ζωή. Τα μυθιστορήματα όμως, μας ταξιδεύουν με την φαντασία τους σε κόσμους ονειρικούς.
9. Υπάρχουν συγγραφείς ή βιβλία που θεωρείτε σταθμούς για την δική σας πορεία;
– Οι Αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς καθώς και οι Νέοι Έλληνες Λογοτέχνες, όπως είναι ο Ελύτης και ο Σεφέρης. Παράλληλα βιβλία ιστορίας της τέχνης καθώς και βιβλία τεχνικής και συντήρησης έργων. Και βέβαια, σημαντικά βιβλία εκμάθησης ξένων γλωσσών που γνωρίζω.
10. Όταν δημιουργείτε-είτε γράφετε είτε ζωγραφίζετε-ποιο είναι το περιβάλλον που σας εμπνέει περισσότερο;
– Όταν ζωγραφίζω, χρειάζομαι μια φωτεινή γωνιά, συνοδεία μιας όμορφης μουσικής, ενώ όταν γράφω, μια ήσυχη γωνιά και μια αναπαυτική πολυθρόνα. Η μουσική παίζει πολύ σπουδαίο ρόλο στην ζωή μου, καθώς είναι αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς μου. Ενώ ζωγραφίζω εμπνέομαι από την κλασσική κυρίως μουσική. Αγαπημένοι συνθέτες όπως ο Claude Debussy, Erik Satie, Nikolai Rimsky Korsakov μου κρατούν συντροφιά και με ταξιδεύουν. Στην συγγραφή, χρειάζομαι χαλαρή, μη επεμβατική μουσική, νέων συνθετών της jazz όπως είναι ο συνθέτης Petros Klampanis, «Ambiental music» χωρίς λόγια.
11. Η τέχνη των εικαστικών και η συγγραφή είναι δύο διαφορετικά μέσα έκφρασης. Νιώθετε ότι συμπληρώνουν η μια την άλλη;
– Θα έλεγα ότι εμπνέεται η μια από την άλλη. Αποτελούν συνεχές ερέθισμα η μία για την άλλη. Καθώς είμαι μέλος της «Διεθνούς Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών και Καλλιτεχνών» μου δίνεται η ευκαιρία να εκφραστώ και με τα δύο μέσα έκφρασης. Στην εικαστική και ποιητική ανθολογία που θα κυκλοφορήσει σύντομα, με τίτλο «Πόλεμος και Ειρήνη» μου δόθηκε η
ευκαιρία να ζωγραφίσω το έργο με τίτλο «Διάττοντας Αστέρας», αφιερωμένο στους αγωνιστές που έχασαν την ζωή τους κατά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο (ανάμεσά τους και ο παππούς μου, ο οποίος ήταν μαθηματικός που έκανε μελέτες στο Αστεροσκοπείο Αθηνών) και να γράψω το ποίημα «Αναμνήσεις του Πολέμου».
12. Πώς ονειρεύεστε την πορεία σας τα επόμενα χρόνια, τόσο στη συγγραφή όσο και στις εικαστικές δημιουργίες;
– Τόσο η συγγραφή, όσο και η ζωγραφική για εμένα αποτελούν μέσο έκφρασης, εξωτερίκευσης του εσωτερικού μου κόσμου, μέσο έκφρασης των συναισθημάτων μου. Τα έργα μου και η συγγραφή μου γίνονται ένα ταξίδι, δημιουργώντας ατμόσφαιρες χρωμάτων και συναισθημάτων. Στόχος μου είναι όχι μόνον να εκφράσω τα συναισθήματά μου και να προσφέρω ένα ταξίδι αισιοδοξίας, χαράς κι ελπίδας μέσα από τις ζωγραφικές και αφηγηματικές εικόνες μου, αλλά ταυτόχρονα να περάσω μηνύματα αλτρουσμού και φιλοζωίας, αγάπης και σεβασμού για όλα όσα μας περιβάλλουν. Επιθυμία μου είναι, συνδυάζοντας τις δύο αυτές τέχνες, να ολοκληρώσω το νέο μου βιβλίο, συνοδευόμενο με σχέδια ακουαρέλας.
Η Κωνσταντίνα Δασκαλάκη συνεχίζει να πορεύεται με ευαισθησία, φαντασία και αφοσίωση στην τέχνη. Η γραφή και η ζωγραφική της είναι ένα παράθυρο σε κόσμους γεμάτους αγάπη, μνήμη και δημιουργικότητα. Με τον Αξιολάτρευτο Λουπέν έκανε την αρχή στη συγγραφή, αλλά κάθε έργο της υπόσχεται να μας ταξιδέψει σε νέες εμπειρίες, γεμάτες χρώμα, συναίσθημα και ζωή.
