Γράφει ο Νίκος Γκάτσιος

Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος τιμά τη σπουδαία Ειρήνη Παπά, δύο χρόνια μετά τον θάνατό της, με ένα εκτενές αφιέρωμα σε συνεργασία με κορυφαίους φορείς του πολιτισμού.
Η μεγάλη τραγωδός, που έφυγε από τη ζωή το 2022 σε ηλικία 93 ετών, άφησε πίσω της μια ανεξίτηλη κληρονομιά στον κινηματογράφο, το θέατρο, το αρχαίο δράμα και την κοινωνική δράση.

Μια πορεία ζωής αφιερωμένη στην τέχνη

Η Ειρήνη Παπά υπήρξε διεθνής πρέσβειρα του ελληνικού πολιτισμού, με παρουσία που ξεπέρασε τα σύνορα της χώρας.
Συνεργάστηκε με σπουδαίους δημιουργούς και στάθηκε πλάι σε ιερά τέρατα της 7ης τέχνης όπως οι Άντονι Κουίν, Γκρέγκορι Πεκ, Κάθριν Χέπμπορν, Βανέσα Ρεντγρέιβ, Τζιαν Μαρία Βολοντέ και Ντέιβιντ Νίβεν, αλλά και σε κορυφαίους Έλληνες σκηνοθέτες όπως ο Μιχάλης Κακογιάννης και ο Γιώργος Τζαβέλλας.

Η παρουσία της στην οθόνη συνδύαζε τη δωρική δύναμη του βλέμματος με τη βαθιά συναισθηματική ένταση μιας ηθοποιού που μετουσίωνε τον πόνο, την αξιοπρέπεια και τον έρωτα σε τέχνη.

Οι ταινίες του αφιερώματος

Το αφιέρωμα περιλαμβάνει προβολές εμβληματικών έργων από τη φιλμογραφία της Παπά, που σφράγισαν την ελληνική και διεθνή κινηματογραφία:

🎬 Η λίμνη των στεναγμών (Γρηγόρης Γρηγορίου, 1959)
🎬 Τα Κανόνια του Ναβαρόνε (Τζ. Λι Τόμπσον, 1961)
🎬 Αντιγόνη (Γιώργος Τζαβέλλας, 1961)
🎬 Ηλέκτρα (Μιχάλης Κακογιάννης, 1962)
🎬 Αλέξης Ζορμπάς (Μιχάλης Κακογιάννης, 1964)
🎬 Ζ (Κώστας Γαβράς, 1969)
🎬 Τρωάδες (Μιχάλης Κακογιάννης, 1971)
🎬 Η Ειρήνη Παπά στην Κύπρο (Ντοκιμαντέρ, Μ. Κακογιάννης, 1978)
🎬 Ο Χριστός σταμάτησε στο Έμπολι (Φραντσέσκο Ρόσι, 1979)
🎬 Ιφιγένεια (Μιχάλης Κακογιάννης, 1977)

📍 Οι προβολές θα πραγματοποιηθούν στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, ενώ παράλληλο αφιέρωμα θα φιλοξενηθεί στη Θεσσαλονίκη (Αίθουσα Σταύρος Τορνές) από 16 έως 19 Οκτωβρίου, με την προβολή έξι εμβληματικών ταινιών.

Συζήτηση – Η Ειρήνη Παπά και η συμβολή της στην τέχνη

Στο πλαίσιο του αφιερώματος, το Σάββατο 18 Οκτωβρίου (12:00–15:00), στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, θα πραγματοποιηθεί η ανοιχτή συζήτηση:

«Ειρήνη Παπά – Η συμβολή της στον κινηματογράφο και το θέατρο»

Η εκδήλωση διοργανώνεται σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Έρευνας και Τεκμηρίωσης Παραστάσεων Αρχαίου Ελληνικού Δράματος (ΑΠΘ) και θα συμμετάσχουν ακαδημαϊκοί από την Ελλάδα, την Ισπανία και τη Νέα Ζηλανδία, καθώς και οι ηθοποιοί Ρένη Πιττακή, Λυδία Κονιόρδου, Στεφανία Γουλιώτη και Λουκία Μιχαλοπούλου.

Μέσα από αυτή τη συνάντηση, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει την καλλιτεχνική και ηθική παρακαταθήκη μιας γυναίκας που σφράγισε την παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά.

Συνεργασίες και υποστηρικτικοί φορείς

Το αφιέρωμα πραγματοποιείται με τη συνεργασία του Ευρωπαϊκού Δικτύου Έρευνας και Τεκμηρίωσης Παραστάσεων Αρχαίου Ελληνικού Δράματος, του Instituto Cervantes, του κινηματογραφικού οργανισμού Καραγιάννης–Καρατζόπουλος, και της Cinecittà.
Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος συνεχίζει έτσι τη μακρόχρονη αποστολή της να διαφυλάσσει και να προβάλλει την ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, τιμώντας τις μορφές που άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα.

Πληροφορίες αφιερώματος

📍 Τοποθεσία: Ταινιοθήκη της Ελλάδος & Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
📅 Ημερομηνίες: 16–19 Οκτωβρίου 2025
🎞️ Παράλληλες προβολές: Αίθουσα Σταύρος Τορνές, Θεσσαλονίκη
🎟️ Εισιτήρια: Διαθέσιμα μέσω της Ταινιοθήκης και συνεργαζόμενων φορέων

Ο κατάλογος του αφιερώματος εδώ